Masyw Śnieżnika
27.07.2020 r.
Szczyt: ŚNIEŻNIK
Pasmo: Masyw Śnieżnika
Łańcuch: Sudety Wschodnie
Wysokość: 1425m n.p.m.
Trasa: Janowa Góra - Przełęcz Śnieżnicka 1123m - schronisko PTTK "Na Śnieżniku" 1218m - Śnieżnik 1425m - schronisko PTTK "Na Śnieżniku" 1218m - Przełęcz Śnieżnicka 1123 - Janowa Góra
Dystans: 15km
Wznios: 626m
Czas: 5h25min
Data zdobycia: 27.07.2020 r.
Wreszcie nadeszły upragnione rodzinne wakacje! Mieszkamy w cudownym miejscu w Janowej Górze na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. Zaledwie 3km od Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie, kilometr od Kopalni Uranu i tuż przy szlaku na Śnieżnik. Z okna widzimy szczyt Czarnej Góry i Żmijowca, słyszymy szelest traw tańczących na wietrze i rżenie wypasanych koni. Nocą otula nas niczym niezmącona ciemność, a gwiazd nad nami jest nieskończenie wiele. Towarzyszy nam spokój i wolno płynący czas.
Śnieżnicki Park Krajobrazowy obejmuje górskie pasma Masywu Śnieżnika, Gór Bielskich i Złotych. Powstał w 1981 roku i chroni wybitne walory krajoznawcze i krajobrazowe. Powierzchnia 288km2 czyni z niego największy park krajobrazowy w polskich Sudetach. W parku zachowały się partie naturalnej Puszczy Sudeckiej, w którym rosną buki, wiązy, modrzewie i graby. W obrębie parku znajduje się 5 rezerwatów przyrody. Rośnie tu kilka gatunków roślin, które występują tylko w paśmie Sudetów: storczyk kukawka, wyblin jednolistny czy fiołek żółty sudecki. Bogata jest fauna jaskiniowa z liczną populacją nietoperzy, a do najciekawszych zwierząt parku należy kozica, mająca tutaj jedyne poza Tatrami stanowisko w Polsce. Na ścieżce spotkać można żmiję, padalca lub zaskrońca, wśród drzew żyje około 100 gatunków ptaków, a w potokach pływa m.in. minóg strumieniowy i pstrąg potokowy.
Ruszamy na pierwszy spacer. Leśną ścieżką spod domu (czarny szlak narciarstwa biegowego prowadzący do schroniska „Na Śnieżniku” 5,9km) wchodzimy na teren Rezerwatu Jaskini Niedźwiedzia. Jest to rezerwat geologiczny utworzony w 1977 roku, który obejmuje najciekawszą w całych Sudetach Wschodnich partię Masywu Śnieżnika, gdzie występują zjawiska krasowe (m.in. Jaskinia Niedźwiedzia ze znaleziskami kostnymi zwierząt plejstoceńskich), wyrobiska nieczynnych kamieniołomów marmuru oraz zbiorowiska roślinne z drzewostanem bukowym i świerkowym oraz rzadkimi gatunkami runa leśnego.
Przecinamy rowerowy singletrack Glacensi (Pętlę Stronie Śląskie) i dochodzimy do żółtego szlaku. Idziemy teraz Gęsią Gardzielą, czyli wąską i stromą doliną potoku Kleśnica. Po godzinie drogi dochodzimy do Przełęczy Śnieżnickiej 1123m n.p.m., która jest popularnym węzłem szlaków pieszych, narciarskich i rowerowych. Przy skrzyżowaniu stoi kapliczka "Czterech Patronów": św. Huberta, Eustachego, Franciszka i Jana Gwalberta. To czterofrontowa budowla z piaskowca na planie kwadratu ustawiona w 2015 roku. Tuż obok jest ława do odpoczynku, tablica Szlaku Marianny Orańskiej (dawnej właścicielki okolicznych dóbr) i mapa szlaku narciarskiego im. Z. Zdarsky'ego. W okolicy znajdują się też kamienne ruiny domku narciarskiego. W tym miejscu opuszczamy teren Rezerwatu Jaskini Niedźwiedzia, a do schroniska pozostaje nam już tylko 20 minut.
O g. 15:30 meldujemy się pod jednym z najstarszych schronisk w Polsce. Jesteśmy na Hali pod Śnieżnikiem na wysokości 1218m n.p.m., z której rozpościera się rozległa panorama na Kotlinę Kłodzką, Rów Górnej Nysy i Góry Bystrzyckie.
Schronisko PTTK „Na Śnieżniku” im. Zbigniewa Fastnachta leży na zachodnim stoku Śnieżnika. Główną część budynku stanowi tzw. szwajcarka zbudowana w 1871 roku dzięki funduszom przekazanym przez królewnę Mariannę Orańską. Przez kolejne lata obiekt funkcjonował jako gospoda turystyczna. Po II wojnie światowej przejęty został przez „Orbis”, następnie przez PTT i PTTK. Po 100 latach schronisko doczekało się modernizacji dzięki staraniom ówczesnego dzierżawcy Z. Fastnachta. W uznaniu zasług, po śmierci w 2001 roku schronisko nazwano jego imieniem. Co ciekawe, obiekt nie ma doprowadzonej elektryczności. Od 1986 roku przez wiele lat prąd na potrzeby schroniska produkowały dwa wiatraki napędzające prądnice, a obecnie energię wytwarza elektrownia wodna.
Po krótkim odpoczynku ruszamy na szczyt Śnieżnika. Idziemy zielonym szlakiem, którym wchodzimy na teren Rezerwatu Śnieżnik Kłodzki.
Rezerwat Śnieżnik Kłodzki to florystyczny rezerwat przyrody utworzony w 1965 roku na obszarze 193 ha. Jego szczytowy fragment chroniony był już od 1938 roku ze względu na wybitne walory przyrodnicze. Obecnie teren obejmuje powierzchnię Śnieżnika na wysokości od 1150 do 1425 m n.p.m. ponad górną granicą lasu, gdzie występują łąki wysokogórskie z bogatym zestawem traworośli i unikatowymi gatunkami roślin wysokogórskich i endemicznych wraz z fragmentem skarłowaciałego lasu świerkowego i zaroślami kosodrzewiny.
Początkowo szlak prowadzi przez leśny teren obrośnięty skarłowaciałą świerczyną. Po 20 minutach dochodzimy do granicy polsko-czeskiej, wzdłuż której idziemy w kierunku szczytu. Wychodzimy ponad granicę lasu i po 1,4km od schroniska osiągamy rozległą, bezleśną połać kopuły szczytowej Śnieżnika 1425m n.p.m. O g. 16:40 dochodzimy do tabliczki szczytowej, przy której robimy sobie zdjęcia, a z tablicy edukacyjnej „Ścieżka Kletno-Śnieżnik” czytamy przyrodnicze informacje.
Śnieżnik 1425m n.p.m. to najwyższy wierzchołek Masywu Śnieżnika. Jest rozrogiem-zwornikiem sześciu grzbietów rozchodzących się na wszystkie strony świata. Występuje tu wyjątkowy świat fauny i flory, najbogatszy w całych Sudetach i piętrowy układ roślinności. Klimat Śnieżnika jest dość surowy w stosunku do sąsiednich pasm górskich. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi zaledwie +1,4⁰C. Turystycznie Śnieżnik eksplorowany był już pod koniec XVIII wieku, a od 1838 roku, dzięki królewnie Mariannie Orańskiej, stał się modnym celem wędrówek. W latach 1895-1899 zbudowano tutaj kamienną wieżę widokową im. cesarza Wilhelma I. Miała kształt cylindrycznej baszty, której wysokość wynosiła 33m. Był to obiekt w stylu niemieckiego romantycznego historyzmu wzorującego się na gotyku. Wieża stanowiła dobry punkt widokowy i była jednym z bardziej znanych symboli ziemi kłodzkiej. Oprócz wieży stało tu także jednoizbowe drewniane schronisko turystyczne z werandą, gospodą i sklepikiem z pamiątkami. Po II wojnie światowej obiekt (mimo remontu w 1948 roku) stał opuszczony i powoli popadał w ruinę. W 1973 roku dokonano jej wysadzenia. Przypuszcza się, że do decyzji o wyburzeniu nie przyczynił się jedynie jego stan techniczny, a imię patrona cesarza Wilhelma, uchodzącego za wroga Polaków. Mimo wielu prób odbudowy wieży, do 2020 roku nie zrealizowano żadnego z pomysłów.
Chodzimy po kopulastym szczycie i podziwiamy widoki na rozległą panoramę całych Sudetów od Jesioników po Karkonosze, Międzygórze Czesko-Morawskie i Przedgórze Sudeckie. Ponoć przy dobrej widoczności możliwa jest obserwacja nawet Alp Styryjsko-Dolnoaustriackich (masyw Rax-Schneeberg-Gruppe) oddalonych o niecałe 300km. Wierzchołek uniemożliwia jednak oglądanie wszystkiego na raz, bowiem wypłaszczenie ogranicza perspektywę. Chodzimy więc po rozległym terenie i odkrywamy kolejne fragmenty panoramy. Alp nie dostrzegamy, ale widoki na sudeckie pasma przedstawiają się imponująco. Żałujemy, że nie możemy wspiąć się po kamiennej wieży im. cesarza Wilhelma I i podziwiać okolicy z tarasu widokowego.
Ze szczytu wracamy po swoich śladach zielonym szlakiem na Halę pod Śnieżnikiem. W schronisku meldujemy się tuż po g.18. Dalej maszerujemy w dół żółtym szlakiem mijając Przełęcz Śnieżnicką, a potem idziemy czarną trasą narciarstwa biegowego do poczatku naszej wędrówki. Do Janowej Góry okrytej ciepłymi promieniami zachodzącego słońca dochodzimy przed g.20.
