Velebit
08.06.2026 r.
Ž. Poljak, autor książki „50 najpiękniejszych tras pieszych w Chorwacji” przyznał szlakowi Premužićeva numer jeden, a Chorwacja w 2009 r. uznała go dobrem kultury o znaczeniu narodowym. Sprawdziliśmy, czy faktycznie jest tak wyjątkowy i przyznajemy rację. Inż. Ante Premužićev, pomysłodawca i budowniczy wykonał świetną robotę. Na jednym szlaku zawarł to, co Chorwacja ma najpiękniejszego. Malownicze góry, wspaniałą naturę i wyjątkowe widoki na Morze Adriatyckie i wyspy. Przejście trasą to piękna lekcja przyrody „na żywo” i arcydzieło inżynierii budowlanej. Zbudowany w latach 1930-33, metodą suchego kamienia, nadal zachwyca projektem i wykonaniem.
A jak Szlak Premužićeva wygląda w praktyce?
🏃♀️ DYSTANS: wg internetowych źródeł szlak ma długość 57 km, natomiast wg naszych wyliczeń (zegarek Garmin i mapy.cz) od bramki nieopodal Planinarski dom Zavižan do bramki w okolicach Baške Oštarije ma ok. 47km.
🏃 ETAPY: szlak można zrobić jednorazowo, albo podzielić np. na 3 odcinki, które przypadają w miejscach z dogodnym dojazdem 1) Zavižan – Alan, 2) Alan – Skorpovac 3) Skorpovac - Baške Oštarije. My zrobiliśmy szlak z powyższym podziałem, dwukrotnie metodą „tam i z powrotem”.
🌄 WYSOKOŚĆ: różnica między najwyższym punktem na szlaku 1630m n.p.m. a najniższym 920m n.p.m. w Baške Oštarije wynosi 710m.
🌄 NACHYLENIE: średnie nachylenie szlaku wynosi 10%, a największe 20%.
☝ TRUDNOŚĆ: szlak jest łatwy technicznie, ale ze względu na długość wymaga dobrej kondycji i trekkingowego obuwia na kamienne podłoże. Bywają momenty z ekspozycją, dlatego komfortowo będą się na nim czuły osoby bez lęku wysokości.
⏱ CZAS: przejście szlaku w jedną stronę zajęło nam ok. 15h netto.
🚩 OZNACZENIE: szlak oznaczony jest niezwykle starannie czerwoną kropką w białej otoczce, znakiem poziomych linii oraz licznymi szlakowskazami z określeniem czasu przejścia.
📆 TERMIN: najlepszy czas na przejście szlaku to wiosna, kiedy przyroda aż kipi kwitnącym kwiatem i zielenią; nasza wędrówka przypadła na początek czerwca br. i uważamy, że był to strzał w 10.
📖 MAPA i LITERATURA: korzystaliśmy z aplikacji mapy.cz w trybie offline oraz opisów tłumaczonych z języka chorwackiego; przygotowując się do wędrówki nie znaleźliśmy żadnej publikacji na polskich stronach internetowych.
🛌 NOCLEGI: na szlaku są dwa schroniska (Zavižan i Alan), dwa schrony (Rossijevo i Skorpovac) i jeden hostel w Baške Oštarije. Schroniska i hostel wymagają rezerwacji, w schronach obowiązuje zasada: „kto pierwszy, ten lepszy”. Biwakowanie w Chorwacji jest prawnie zabronione i grozi mandatem.
🚗 DOJAZD: samochodem można dojechać do schronisk Zavižan i Alan, schronu Skorpovac i hostelu w Baške Oštarije.
🍽 WYŻYWIENIE: tylko schronisko ALAN prowadzi bufet z ciepłymi daniami. Szlak poprowadzony jest górami bez zejścia do wiosek i sklepów. Jeśli zdecydujecie się na przejście jednorazowe, trzeba polegać na własnym zaopatrzeniu. Na szlaku postawiono nowe wiaty ze stołem i ławami, przy których można zjeść własny posiłek.
🤩 ATRAKCJE: szlak prowadzi przez Park Narodowy Północnego Velebitu, ścisły rezerwat Hajdučki i Rožanski kukowi oraz Park Przyrody Velebit. Przechodzi przez najdzikszy i najbardziej niedostępny kras Velebitu. Pierwsze 16km od strony schroniska Zavižan to ścieżka edukacyjna, niezwykle bogata geologicznie, botanicznie i zoologicznie. Prowadzi przez tereny górskie, łąki i lasy. Jest naturalnym ogrodem dla bogatej flory (w tym endemitów bałkańskich) i domem dla licznych gatunków fauny, w tym m.in.: niedźwiedzi, wilków, rysiów, kozic i węży. Niezwykła jest bliskość wapiennych formacji skalnych, panoramy na Adriatyk i na niekończące się górskie pasma.
🥰 DOZNANIA: szlak jest niebywale sensoryczny, pobudzający wszystkie zmysły: wzroku (widoki), węchu (kwiaty), słuchu (ptaki), smaku (poziomki) i dotyku (szorstka i chropowata skała wapienna).
🤔 WADY: występowanie żmii (zaleca się ostrożność), problem z wyżywieniem i miejscem w schroniskach (polecamy wcześniejsze rezerwowanie), zakaz biwakowania, warunki pogodowe (latem możliwe wysokie temperatury oraz nagłe zmiany pogody), błędy w czasówkach na szlakowskazach (bywają miejsca, gdzie stoją trzy różne tablice, wskazujące ten sam cel i podające trzy różne czasy przejścia).
Czytając liczne tablice edukacyjne można dokształcić się w wielu przyrodniczych dziedzinach. W naszej pamięci pozostaje także inż. Ante Premužicev uśmiechający się ze zdjęcia oraz cytat z 1931 r. Ivana Krajača, chorwackiego alpinisty:
„W przyszłości ktokolwiek będzie kroczył tą piękną i wygodną trasą, trudno mu będzie sobie wyobrazić wszystkie wysiłki i ciężką pracę pionierów, którzy przemierzali ten trudny teren bez żadnych ścieżek”.
Zachęcamy bardzo do spaceru Premužićeva Staza. Chorwacja to jeden z najpopularniejszych kierunków urlopowych Polaków. Oprócz morza warto też zobaczyć tamtejsze góry. A Velebit to jedno z piękniejszych pasm Gór Dynarskich.
Jeśli macie jakieś pytania co do szlaku, zapraszamy do kontaktu.